Θράκη: Όταν οι δορυφόροι «δεν δουλεύουν» και οι αγρότες πληρώνουν το τίμημα

Σε μια εποχή που η Ελλάδα εκτοξεύει δορυφόρους στο διάστημα, οι αγρότες της Θράκης αντιμετωπίζουν ένα παράδοξο: το σύστημα δορυφορικής παρακολούθησης του ΟΠΕΚΕΠΕ που καθορίζει τις επιδοτήσεις τους απλώς… δεν λειτουργεί. Το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό – είναι άμεσο και απειλεί το εισόδημα χιλιάδων παραγωγών σε μια περιοχή που ήδη αντιμετωπίζει εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες.

Το πρόβλημα: Ψηφιακό «μπλακ άουτ» στις δηλώσεις ΟΣΔΕ

Η αναστάτωση ξεκίνησε όταν οι αγρότες της Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης προσπάθησαν να προχωρήσουν σε διορθώσεις στις δηλώσεις τους στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Ενισχύσεων (ΟΣΔΕ). Το σύστημα του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ) απαιτεί δορυφορικές εικόνες για την επαλήθευση των καλλιεργειών – αλλά αυτές απλώς δεν ήταν διαθέσιμες ή δεν ήταν επεξεργασμένες σωστά.

«Οι δορυφόροι δεν λειτουργούν», δήλωσε ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννης Ανδριανός, σε μια φράση που προκάλεσε τόσο απορία όσο και αγανάκτηση στην αγροτική κοινότητα. Πώς είναι δυνατόν, αναρωτιούνται οι παραγωγοί, να μην λειτουργούν οι δορυφόροι όταν ταυτόχρονα η χώρα επενδύει εκατομμύρια σε διαστημική τεχνολογία;

Η φωνή των παραγωγών: «Μας βάζουν σε δυσμενέστερη θέση»

Ο Δημήτρης Δρακούδης, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Τριγώνου, σημειώνει στην εφημερίδα «ΤΟ ΠΑΡΟΝ» την ανησυχία που επικρατεί στους αγρότες της περιοχής. Το πρόβλημα δεν είναι απλώς τεχνικό – είναι οικονομικό και υπαρξιακό για χιλιάδες οικογένειες που εξαρτώνται από τις ενισχύσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.

Η αδυναμία ολοκλήρωσης των διορθώσεων στις δηλώσεις ΟΣΔΕ σημαίνει καθυστερήσεις ή και απώλειες στις επιδοτήσεις. Για τους αγρότες της Θράκης, που ήδη αντιμετωπίζουν:

• Δυσμενέστερες κλιματικές συνθήκες ως βόρεια περιοχή της χώρας
• Μικρότερη παραγωγική περίοδο λόγω του κλίματος
• Υψηλότερο κόστος θέρμανσης θερμοκηπίων και προστασίας καλλιεργειών
• Απομόνωση από τα κύρια αστικά κέντρα με επιπλέον κόστη μεταφοράς

Η καθυστέρηση ή μείωση των επιδοτήσεων μπορεί να αποβεί μοιραία.

Η τεχνολογική ειρωνεία

Το πιο παράδοξο στοιχείο όλης αυτής της υπόθεσης είναι ότι η Ελλάδα διαθέτει δορυφορικές υποδομές και συνεχίζει να επενδύει σε νέους μικροδορυφόρους. Το πρόβλημα, όπως διευκρινίζουν τεχνικοί, δεν βρίσκεται στους δορυφόρους αλλά στη διαχείριση και επεξεργασία των δεδομένων από το πληροφοριακό σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Με άλλα λόγια: Οι δορυφόροι λειτουργούν – η γραφειοκρατία δεν λειτουργεί.

Άνιση μεταχείριση και ερωτήματα

Το γεγονός ότι το πρόβλημα φαίνεται να επηρεάζει κυρίως τους παραγωγούς της Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για άνιση μεταχείριση. Γιατί μια ολόκληρη περιοχή αντιμετωπίζει δυσλειτουργίες που δεν παρατηρούνται με την ίδια ένταση αλλού στη χώρα;

Οι αγρότες της Θράκης:

• Καλλιεργούν κάτω από δυσκολότερες συνθήκες
• Έχουν μικρότερα περιθώρια κέρδους λόγω του κλίματος
• Εξαρτώνται περισσότερο από τις επιδοτήσεις για τη βιωσιμότητά τους
• Αντιμετωπίζουν τώρα και τεχνολογικές δυσλειτουργίες που υπονομεύουν την πρόσβασή τους σε αυτές τις ενισχύσεις

Οι συνέπειες της αδράνειας

Κάθε μέρα καθυστέρησης στην επίλυση του προβλήματος σημαίνει:

• Αβεβαιότητα για τους παραγωγούς που σχεδιάζουν τη νέα καλλιεργητική περίοδο
• Πιθανή απώλεια επιδοτήσεων λόγω εκπρόθεσμων ή ελλιπών δηλώσεων
• Ρευστότητα σε κίνδυνο για αγροτικές εκμεταλλεύσεις που βασίζονται στις εγκαίρως καταβαλλόμενες ενισχύσεις
• Περαιτέρω απομάκρυνση νέων ανθρώπων από την αγροτική παραγωγή σε μια περιοχή που ήδη υποφέρει από εγκατάλειψη

Τι πρέπει να γίνει άμεσα

Η επίλυση του προβλήματος απαιτεί:

• Άμεση τεχνική παρέμβαση για την αποκατάσταση της λειτουργίας του συστήματος δορυφορικών δεδομένων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην περιοχή
• Παράταση των προθεσμιών για τις διορθώσεις των δηλώσεων ΟΣΔΕ χωρίς κυρώσεις για τους αγρότες της ΑΜΘ
• Διασφάλιση ότι καμία επιδότηση δεν θα χαθεί λόγω τεχνικών προβλημάτων που δεν οφείλονται στους παραγωγούς
• Διαφάνεια από το υπουργείο σχετικά με την αιτία του προβλήματος και το χρονοδιάγραμμα επίλυσής του

Ενώ η τεχνολογία υπόσχεται να απλοποιήσει τις διαδικασίες και να βελτιώσει την αγροτική παραγωγή, οι αγρότες της Θράκης βρίσκονται αντιμέτωποι με την πιο πικρή ειρωνεία: να έχουν δορυφόρους στον ουρανό αλλά να μην μπορούν να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους στη γη.

Το ερώτημα που μένει είναι απλό: Πότε θα «δουλέψουν» επιτέλους οι δορυφόροι για τους αγρότες της Θράκης; Και κυριότερα, πότε θα δουλέψει το κράτος για τους πολίτες του;