Μελέτη: Υπερβακτήριο ενδέχεται να μεταδίδεται από κατοικίδια σε ανθρώπους

 

Νέα επιστημονική μελέτη από ερευνητές στην Κίνα φέρνει στο προσκήνιο πιθανή μετάδοση του υπερβακτηρίου Acinetobacter baumannii από κατοικίδια ζώα στους ανθρώπους. Το συγκεκριμένο βακτήριο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες απειλές για τη δημόσια υγεία, καθώς παρουσιάζει υψηλή ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά και συγκαταλέγεται στην κατηγορία «Προτεραιότητα 1» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα, ωστόσο τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της παρακολούθησης των ανθεκτικών βακτηρίων τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ζώα συντροφιάς.

Σοβαρές λοιμώξεις σε ανθρώπους και ζώα

Το Acinetobacter baumannii είναι γνωστό κυρίως ως υπεύθυνο για σοβαρές ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις.

Στον άνθρωπο μπορεί να προκαλέσει:

• πνευμονία,
• μηνιγγίτιδα,
• λοιμώξεις του αναπνευστικού,
• λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος.

Παρόμοιες λοιμώξεις έχουν καταγραφεί και σε κατοικίδια ζώα, όπως σκύλους, γάτες και άλογα, ενώ το βακτήριο έχει εντοπιστεί επίσης σε πρόβατα, μινκ, γεράκια και άλλα είδη ζώων.

Ανάλυση περισσότερων από 500 δειγμάτων

Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν γενετικά δεδομένα από περισσότερα από 500 δείγματα του βακτηρίου, τα οποία είχαν συλλεχθεί από 33 διαφορετικά είδη ζώων σε 17 χώρες.

Μεταξύ των δειγμάτων περιλαμβάνονταν:

• σκύλοι,
• γάτες,
• άλογα,
• λευκοί πελαργοί από την Πολωνία,

καθώς και άλλα ζώα που εξετάστηκαν σε κτηνιατρικές κλινικές ευρωπαϊκών χωρών.

Τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με δείγματα του ίδιου βακτηρίου που είχαν απομονωθεί από ανθρώπους στις ίδιες γεωγραφικές περιοχές.

Δύο ομάδες στελεχών με διαφορετικό επίπεδο κινδύνου

Η ανάλυση έδειξε ότι τα στελέχη του A. baumannii διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες.

Η πρώτη χαρακτηρίζεται ως χαμηλού κινδύνου και αφορά κυρίως βακτήρια που εντοπίζονται σε πουλερικά και άγρια πανίδα.

Η δεύτερη ομάδα θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς αφορά στελέχη που εντοπίζονται κυρίως σε κατοικίδια ζώα και παρουσιάζουν υψηλή αντοχή στα αντιμικροβιακά φάρμακα.

Γενετική ομοιότητα άνω του 99%

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα στελέχη που απομονώθηκαν από γάτες, σκύλους και άλογα ήταν σχεδόν πανομοιότυπα με εκείνα που προκαλούν λοιμώξεις σε ανθρώπους.

Η γενετική ομοιότητα άγγιζε το 99%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούσε ακόμη και το 99,5%, γεγονός που ενισχύει την πιθανότητα μετάδοσης μεταξύ κατοικίδιων και ανθρώπων.

«Η μελέτη μας υποδηλώνει ότι το Acinetobacter baumannii έχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να μεταδίδεται μεταξύ ζώων συντροφιάς και ανθρώπων σε σχέση με τα παραγωγικά ζώα ή την άγρια πανίδα», αναφέρουν οι επιστήμονες, αποδίδοντας το εύρημα στη στενή καθημερινή επαφή των κατοικίδιων με τους ιδιοκτήτες τους.

Ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά έσχατης λύσης

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι αρκετά από τα στελέχη που εντοπίστηκαν στα κατοικίδια έφεραν δύο γονίδια που τα καθιστούν ανθεκτικά στις καρβαπενέμες, μια κατηγορία αντιβιοτικών που χρησιμοποιείται ως θεραπεία έσχατης λύσης όταν άλλες αντιβιοτικές αγωγές δεν είναι αποτελεσματικές.

Η ανθεκτικότητα αυτή καθιστά την αντιμετώπιση των λοιμώξεων ιδιαίτερα δύσκολη και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη σύγχρονη ιατρική.

Απαιτείται περαιτέρω έρευνα

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτείται εκτενέστερη δειγματοληψία και συνεχής επιτήρηση των παθογόνων βακτηρίων σε διαφορετικά είδη ζώων, προκειμένου να εκτιμηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο κίνδυνος μετάδοσης ανθεκτικών μικροβίων από τα κατοικίδια στους ανθρώπους.

Τα ευρήματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Applied and Environmental Microbiology, ενώ αναδείχθηκαν και από την εφημερίδα Independent.