Επαγγελματίες: Επιμένουν στη χαμηλότερη κλάση εισφορών στον ΕΦΚΑ το 2026

 

Κανόνα αποτελεί πλέον για 8 στους 10 ελεύθερους επαγγελματίες η παραμονή στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία με τις χαμηλότερες εισφορές στον ΕΦΚΑ. Το νέο στοιχείο που προκύπτει για το 2026 είναι ότι σε σύνολο 1,2 εκατ. ασφαλισμένων μόνον οι 52.508 δήλωσαν αλλαγή ασφαλιστικής κατηγορίας και από αυτούς μόνον οι 20.980 επέλεξαν υψηλότερη.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η δυνατότητα επιλογής υπάρχει μεν, αλλά η συμμετοχή των ασφαλισμένων είναι περιορισμένη, με σαφή προτίμηση στις χαμηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνέλεξε και δημοσιεύει το Capital.gr, στην κύρια ασφάλιση μόλις το 4,29% των ασφαλισμένων επέλεξαν να μετακινηθούν σε άλλη ασφαλιστική κατηγορία για το 2026,. Στην επικουρική ασφάλιση, όπου ασφαλίζονται υποχρεωτικά οι μηχανικοί και οι δικηγόροι, το ποσοστό όσων επέλεξαν κατηγορία ανέρχεται στο 9,3%, ενώ στον κλάδο εφάπαξ παροχών όπου ασφαλίζονται υποχρεωτικά γιατροί, δικηγόροι και μηχανικοί, αλλαγή κατηγορίας δήλωσε το 10,5%.

Στην κύρια ασφάλιση, το σύνολο των ασφαλισμένων (πλην της ειδικής κατηγορίας νέων επαγγελματιών) ανέρχεται σε 1.223.035 άτομα. Η πλειονότητα παραμένει στην κατηγορία που τους αποδίδεται αυτομάτως, δηλαδή στην πρώτη κατηγορία, χωρίς να προχωρά σε αλλαγή, καθώς μόνον 52.508 ελεύθεροι επαγγελματίες επέλεξαν ασφαλιστική κατηγορία, ποσοστό που αντιστοιχεί μόλις στο 4,29% του συνόλου. Σε υψηλότερη της πρώτης κατηγορίας μετακινήθηκαν μόλις 20.980 ασφαλισμένοι.

Την 1η κατηγορία με μηνιαία εισφορά 250,77 ευρώ επέλεξαν 31.528 ασφαλισμένοι. Ακολουθεί η 3η κατηγορία με 6.778 ασφαλισμένους και μηνιαία εισφορά 360,63 ευρώ, ενώ πολύ κοντά βρίσκεται η 2η κατηγορία με 6.013 επιλογές και εισφορά 300,93 ευρώ. Οι υψηλότερες κατηγορίες (4η, 5η και 6η) συγκεντρώνουν αισθητά μικρότερο αριθμό ασφαλισμένων, γεγονός που καταδεικνύει τη διστακτικότητα των επαγγελματιών να επιβαρυνθούν με αυξημένες μηνιαίες εισφορές.

Στην ειδική κατηγορία νέων επαγγελματιών, στην οποία εντάσσονται για πέντε έτη όσοι κάνουν έναρξη δραστηριότητας, εισήλθαν 23.597 νέοι ασφαλισμένοι τον Ιανουάριο ανεβάζοντας το σύνολο των ασφαλισμένων σε 192.777 άτομα. Η εισφορά της ειδικής κατηγορίας είναι μειωμένη και ανέρχεται σε 150,46 ευρώ, προκειμένου να στηριχθούν με πολύ χαμηλές εισφορές οι νέοι επαγγελματίες στην πρώτη τους 5ετία.

Στον κλάδο επικουρικής ασφάλισης, που αφορά αυτοαπασχολούμενους μηχανικούς και δικηγόρους, το σύνολο των ασφαλισμένων ανέρχεται σε 112.531 άτομα. Από αυτούς, 11.485 επέλεξαν ασφαλιστική κατηγορία, δηλαδή το 9,3% των ασφαλισμένων στον κλάδο.

Η 1η ασφαλιστική κατηγορία επικουρικής ασφάλισης, με μηνιαία εισφορά 46,57 ευρώ, είναι μακράν η δημοφιλέστερη, καθώς την επέλεξαν 8.071 ασφαλισμένοι. Ακολουθεί η 3η κατηγορία με εισφορά 66,88 ευρώ και 2.293 επιλογές, ενώ η 2η κατηγορία με εισφορά 56,13 ευρώ συγκέντρωσε μόλις 1.121 ασφαλισμένους. Η εικόνα αυτή δείχνει σαφή προτίμηση στη χαμηλότερη δυνατή εισφορά, ακόμη και στον επικουρικό κλάδο.

Στον κλάδο εφάπαξ παροχών, που αφορά αυτοαπασχολούμενους γιατρούς, μηχανικούς και δικηγόρους, το σύνολο των ασφαλισμένων ανέρχεται σε 132.810 άτομα. Από αυτούς, 13.968 επέλεξαν ασφαλιστική κατηγορία, δηλαδή το 10,5% του συνόλου των ασφαλισμένων στον κλάδο.

Και εδώ η 1η ασφαλιστική κατηγορία είναι η πλέον δημοφιλής. Με μηνιαία εισφορά 31,05 ευρώ, επιλέχθηκε από 9.571 ασφαλισμένους. Η 3η κατηγορία, με εισφορά 44,18 ευρώ, συγκέντρωσε 3.100 επιλογές, ενώ η 2η κατηγορία με εισφορά 37,02 ευρώ επιλέχθηκε από 1.297 ασφαλισμένους. Η κατανομή επιβεβαιώνει τη γενική τάση επιλογής των χαμηλότερων εισφορών, ακόμη και σε κλάδους που συνδέονται με μελλοντική εφάπαξ παροχή.

Πώς διαμορφώνονται οι συντάξεις

Συντάξεις πολλών ταχυτήτων βγάζει ο συνδυασμός των εισφορών και των ετών ασφάλισης για τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Στα ποσά σύνταξης κερδίζουν όσοι πληρώνουν υψηλές εισφορές, ενώ στα ποσοστά αναπλήρωσης, δηλαδή τι ποσοστό εισφορών επιστρέφεται μέσω της σύνταξης, κερδισμένοι είναι όσοι πληρώνουν λιγότερα.

Ως προς το ποσό σύνταξης κερδισμένοι είναι όσοι καταβάλλουν τις υψηλότερες εισφορές (π.χ. 4η, 5η και 6η κατηγορία), όπου οι απολαβές ξεπερνούν τα 1.000 ευρώ ακόμη και με 30 χρόνια ασφάλισης, όταν στις χαμηλότερες εισφορές η σύνταξη δεν ξεπερνά τα 1.000 ευρώ ούτε με 40 χρόνια ασφάλισης.

Στα ποσοστά αναπλήρωσης κερδισμένοι είναι όσοι επιλέγουν να καταβάλουν τις χαμηλότερες εισφορές (1ης και 2ης κατηγορίας), καθώς η σύνταξη που θα πάρουν φτάνει να τους επιστρέφει ως ανταπόδοση το 70% των εισφορών στα 40 χρόνια ασφάλισης, το 60,7% με 35 έτη και το 53% για σύνταξη με 30 χρόνια ασφάλισης.

Για παράδειγμα, με 40 χρόνια ασφάλισης στην 6η κατηγορία η σύνταξη βγαίνει μεν στα 1.940 ευρώ (έναντι 910 ευρώ με τα ίδια χρόνια στην 1η κατηγορία), αλλά το ποσοστό αναπλήρωσης είναι 56,55% (έναντι 69,7% στην 1η κατηγορία).

Στα 30 χρόνια ασφάλισης η σύνταξη της 6ης κατηγορίας βγαίνει στα 1.028 ευρώ (έναντι 691 ευρώ για την 1η κατηγορία), αλλά με ποσοστό αναπλήρωσης 35,97% (έναντι αναπλήρωσης 52,95% που δίνει η 1η κατηγορία).

Το συμπέρασμα είναι ότι για να ασφαλιστούν περισσότεροι στις υψηλότερες κατηγορίες, θα πρέπει να αλλάξει και ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων και να δίδεται προσαύξηση σύνταξης για τις υψηλότερες ασφαλιστικές κατηγορίες.

Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Κεφάλαιο”